Ayiti Sitwayen
Edikasyon Konsènan Misyon Kontak EN

Pwosesis Elektoral

Aprann kijan eleksyon dwe òganize ann Ayiti

Pwogresyon: 0%

Ki Sa Pwosesis Elektoral Ye?

▼

Pwosesis elektoral se tout etap ak pwosedi yon peyi swiv pou òganize eleksyon lib, jis, ak transparan. Li enkli enskripsyon votè, kanpay elektoral, jou vòt, konte vòt, ak piblikasyon rezilta.

Endepandans

Òganize pa enstitisyon ki pa kont gouvènman

Transpare

Tout etap klè ak vizib pou piblik la

Aksesibilite

Tout sitwayen kalifye ka patisipe

Entegrite

Rezilta reflete reyèlman vòt pèp la

Akseptasyon

Tout pati aksepte rezilta legal yo

Konsèy Elektoral Pwovizwa (CEP)

▼

Wòl ak Responsabilite

CEP se enstitisyon ki jere tout eleksyon ann Ayiti. Selon Konstitisyon 1987, CEP responsab pou:

  • Òganize tout eleksyon nasyonal ak lokal
  • Enskri sitwayen sou lis elektoral
  • Etabli sant vòt ak biwo vòt
  • Konte vòt yo ak pibliye rezilta

Konpozisyon CEP

  • 9 manm total
  • Chwazi pa diferan sektè
  • Manda 3 lane (ka renouvle)
  • Dwe endepandan

Defi CEP

  • Mank endepandans reyèl
  • Resous limite
  • Mank konfyans piblik
  • Ensèkirite gang

Tès Konesans 1

Ki enstitisyon ki responsab pou òganize eleksyon ann Ayiti?

Palman an
Konsèy Elektoral Pwovizwa (CEP)
Prezidan an
Lame a

Tip Eleksyon ann Ayiti

▼

Eleksyon Prezidansyèl

  • Chak 5 lane
  • De tou: 50%+1 pou genyen dirèk
  • Kandida dwe gen 35 lane minimòm
  • Dwe se Ayisyen natif natal

Eleksyon Lejislatif

  • Sena: 30 senatè, manda 6 lane
  • Depite: 119 depite, manda 4 lane
  • Kandida dwe gen 25 lane minimòm
  • Kandida ki gen plis vòt genyen

Eleksyon Lokal

  • Mè ak konsèy minisipal
  • ASEC/KASEC (kominote riral)
  • Konsèy depatmantal
  • Manda 4 lane

Dènye eleksyon ann Ayiti te fèt an 2016. Kounye a (desanm 2025), pa gen prezidan eli, palman, ni ofisyèl lokal. Eleksyon planifye pou fevriye 2026 pi bonè.

Pwosesis Enskripsyon ak Vòt

▼

Ki Moun Ki Ka Enskri?

Pou enskri pou vote, ou dwe:

  • Gen omwen 18 lane
  • Se sitwayen Ayisyen
  • Pa nan prizon pou krim grav
  • Gen dokiman idantite (sètifika nesans, CIN, NIF)

Jou Eleksyon: Kijan Vote

1. Rive ak Dokiman

Pote kat votè ou oswa dokiman idantite. Sant yo louvri 6è maten, fèmen 4è apremidi.

2. Verifye Lis

Obsèvatè verifye non ou sou lis elektoral. Ou resevwa bilten vòt.

3. Vote an Prive

Ale nan izolwa pou make bilten an prive. Pliye bilten epi mete l nan bwat vòt.

4. Lank sou Dwèt

Dwèt ou make ak lank pou anpeche vote de fwa. Ou siye rejis la oswa mete anp dwèt.

Pwoblèm: Anpil Ayisyen pa gen dokiman idantite. Biwo enskripsyon twò lwen nan zòn riral. Gang kontwole kèk zòn kote moun pa ka ale enskri.

Tès Konesans 2

Ki laj minimòm pou enskri pou vote ann Ayiti?

16 lane
18 lane
21 lane
25 lane

Konte Vòt ak Obsèvasyon

▼

Kijan Vòt yo Konte

Nan Sant Vòt

  • Obsèvatè louvri bwat devan tout moun
  • Konte bilten youn pa youn
  • Ekri rezilta sou pwosè-vèbal
  • Afiche rezilta pou piblik la wè

Transmisyon ak Pibliye

  • Voye pwosè-vèbal bay CEP santr
  • CEP kolekte rezilta tout sant
  • Pibliye rezilta pwovizwa
  • Rezoud reklamasyon, pibliye rezilta final

Ki Moun Ki Obsève?

Obsèvatè Nasyonal

Sitwayen Ayisyen, souvan òganizasyon sosyete sivil ki monitè pwosesis la

Obsèvatè Entènasyonal

Misyon OEA, UE, Carter Center, k ap verifye respè règleman

Reprezantan Pati

Chak pati ka gen reprezantan nan sant vòt pou sivilye

Pwoblèm: Konte lant, pwosè-vèbal disparèt, diferans ant konte lokal ak CEP, retad nan pibliye rezilta kreye sispisyon.

Wòl Sitwayen ak Refòm Nesesè

▼

Responsabilite Sitwayen

Anvan Eleksyon

  • Enskri pou vote
  • Enfòme tèt ou sou kandida
  • Patisipe nan debat

Jou Eleksyon

  • Vote! Se dwa ak devwa ou
  • Rive bonè ak dokiman ou
  • Rapòte iregilarite

Apre Eleksyon

  • Swiv konte vòt
  • Mande transpare
  • Kontinye sivilye lidè eli yo

Refòm Nesesè

Ranfòse Endepandans CEP

  • Chanje fason chwazi manm
  • Finansman otomatik
  • Pouvwa legal pou sanksyone

Modènize Sistèm

  • Teknoloji modèn (vòt elektronik)
  • Baz done dijital byometrik
  • Transmisyon rapid rezilta

Amelyore Aksesibilite

  • Plis sant nan zòn riral
  • Siplifye enrejistraman
  • Sèvis mobil pou zòn izole

Konbat Fwòd

  • Lwa pi difisil kont achte vòt
  • Sanksyon rapid pou vyolasyon
  • Pwoteksyon pou votè

Pou demokrasi fonksyone, Ayiti bezwen yon CEP endepandan, pwosesis transparan, sekirite pou vote san pè, finansman adekwa, ak volonte politik pou respekte rezilta.

Tès Konesans 3

Ki sa ki pi enpòtan pou eleksyon fonksyone kòrèkteman?

Anpil pati politik
Transpare, endepandans, ak patisipasyon sitwayen
Lajan entènasyonal
Kanpay long ak chè

Demokrasi bezwen sitwayen angaje. Enskri. Vote. Sivilye. Mande responsabilite. Eleksyon se pa sèlman responsabilite CEP – se responsabilite nou tout. Vote ou se vwa ou.

← Retounen: Pati Politik Tounen nan Edikasyon →

© 2025 Ayiti Sitwayen. Tout dwa rezève.